Sigaranın Vücudunuza Etkileri: Sistemlere Göre

1. Sigaranın akciğerlerinize etkileri

Sigara dumanının ilk temas ettiği yer akciğerlerinizdir ve her sigarayla birlikte akciğerleriniz zarar görür. Duman, katranı ve binlerce başka kimyasalı hava yollarına taşır; bu maddeler hassas zarda birikir. Normalde silya adı verilen küçük, kıl benzeri yapılar mukusu ve yabancı maddeleri akciğerlerinizden dışarı süpürür. Sigara içmek bu yapıları felç eder ve zamanla yok eder; böylece mukus birikir, öksürük kronikleşir ve enfeksiyonlar sıklaşır CDC.

Zaman içinde bu durum kronik bronşit ve amfizeme dönüşür; ikisine birlikte KOAH denir. Amfizemde hava keseciklerinin duvarları yıkılır; böylece akciğerler esnekliğini kaybeder ve havayı verimli bir şekilde hareket ettiremez. Bu hasar kalıcıdır ve sigara içmeye devam ettikçe kötüleşir WHO.

Ayrıca sigara, kanınızdaki oksijenin yerini karbonmonoksitle alır; bu, araba egzozundaki gazın aynısıdır. Karbonmonoksit, alyuvarlara oksijenden çok daha kolay bağlanır; dolayısıyla kaslarınıza, kalbinize ve beyninize daha az oksijen ulaşır. Sigara içenlerin daha çabuk yorulmasının ve günlük aktiviteler sırasında nefes darlığı yaşamasının nedenlerinden biri budur Cancer.gov.

İyi haber şu: Sigarayı bıraktığınızda akciğer fonksiyonunuz eskisi kadar hızlı bozulmayı durdurur ve izleyen yıllarda akciğer hastalığı riskiniz düşer.

2. Kalbiniz, kanınız ve damarlarınız

Sigara, günün ilk nefesinden itibaren kalbinize yük olur. Tütündeki nikotin damarlarınızı daraltır, kalp hızınızı ve kan basıncınızı yükseltir; böylece sigara içtiğiniz süre boyunca kalbiniz olması gerekenden daha fazla çalışır WHO.

Dumandaki kimyasallar ayrıca atardamarlarınızın duvarlarını sertleştirir ve kanınızın pıhtılaşma eğilimini artırır. Sertleşmiş atardamarlar, kalbinizin daha fazla dirence karşı kan pompalaması gerektiği anlamına gelir ve pıhtılar kalbinize veya beyninize giden kan akışını tıkayabilir. Bu bileşim, sigaranın neden kendini sağlıklı hisseden kişilerde bile kalp krizi ve felçte önde gelen bir neden olduğunu açıklar CDC.

Karbonmonoksit bu yükü daha da artırır. Kanınızdaki oksijeni dışarı ittiği için, kalp kasınız daha hızlı atması istenirken daha az oksijen alır. Bu durum göğüs ağrısını ve anormal kalp ritimlerini tetikleyebilir Cancer.gov.

Kalp-damar sisteminiz için güvenli bir sigara içme düzeyi yoktur. Günde birkaç sigara bile kalp hastalığı riskini artırır ve bu risk sigara içtiğiniz yıl sayısıyla birlikte yükselir WHO. Endişeleriniz varsa kendi kalp sağlığınız hakkında bir sağlık uzmanına danışın.

3. Vücudun genelinde kanser riski

Sigara yalnızca akciğer kanserine neden olmaz. Tütün dumanındaki kimyasallar vücudunuzun her yerindeki hücrelerin DNA’sına zarar verir ve hasarlı DNA, kanserlerin başlama şeklidir. Halk sağlığı kurumları sigarayı en az bir düzine farklı kanserle ilişkilendirir CDC.

En iyi bilinenleri akciğer, ağız, boğaz, gırtlak, yemek borusu, mide, karaciğer, pankreas, böbrek, mesane, rahim ağzı kanserleri ve bir tür lösemidir. Özellikle akciğer kanseri için sigara, tek başına en büyük risk faktörüdür ve risk, sigara içtiğiniz miktar ve süreyle birlikte artar Cancer.gov.

Hasar yalnızca hava yollarıyla sınırlı değildir; çünkü duman kimyasalları kan dolaşımınızda dolaşır ve böbrekler ve mesane gibi organlar tarafından süzülür. Kanserlerin akciğerlerinizden çok uzak yerlerde ortaya çıkmasının nedeni budur WHO.

Risk kader değildir. Azaltmak yardımcı olur, ancak en çok tamamen bırakmak kanser riskini düşürür; sigarasız kaldığınız süre uzadıkça, bu risk sigara içmeye devam eden kişilere kıyasla daha fazla düşer CDC. Riskiniz asla sıfıra inmez, ancak yön değişir.

4. Cilt, dişler ve duyular

Sigara, yaşlanmanın görünür belirtilerini hızlandırır. Dumandaki kimyasallar, cildi sıkı ve esnek tutan lifler olan kolajen ve elastini parçalar; böylece cilt daha erken sarkar ve kırışır, özellikle ağız ve göz çevresinde. Ayrıca cildinizi besleyen küçük kan damarlarını daraltarak cildin aldığı oksijen ve besin maddelerini azaltır Cancer.gov.

Ağzınız doğrudan darbeyi alır. Katran ve nikotin dişleri sarı-kahverengi lekeler ve sigara, diş kaybına yol açabilen diş eti hastalığı riskini yaklaşık iki katına çıkarır. Ayrıca diş etlerindeki kan akışını bozar; bu nedenle diş tedavilerinden sonra iyileşme daha yavaş olur CDC.

Tat ve koku duyuları da zayıflar. Sigara, burnunuzdaki ve ağzınızdaki sinir uçlarına zarar verir; bu da yemeklerin tadını ve kokuları algılama biçiminizi köreltir. Birçok kişi, sinir uçları iyileşmeye başladıkça bu duyuların sigarayı bıraktıktan sonraki günler içinde düzeldiğini fark eder WHO.

Bunların hiçbiri yalnızca kozmetik değildir. Diş eti hastalığı ve ciltteki zayıf dolaşım, sigaranın yalnızca akciğerlerinizi değil tüm vücudunuzu etkilediğinin işaretleridir.

5. Sigarayı bırakmak neden sizi hemen onarmaya başlar

Onarım hızlı başlar. Son sigaranızdan sonraki saatler içinde kanınızdaki karbonmonoksit seviyeleri düşmeye ve oksijen seviyeleri yükselmeye başlar. Günler içinde koku ve tat alma duyunuz geri gelmeye başlar ve solunum genellikle daha kolay hissedilir WHO.

Haftalar ila aylar içinde dolaşım iyileşir ve akciğer fonksiyonu artabilir. Hava yollarınızdaki silya iyileşmeye başlar; bu nedenle bazı kişiler ilk başta daha çok öksürür, çünkü akciğerleri birikmiş mukusu temizler. Bu öksürük genellikle zarar değil, iyileşme belirtisidir CDC.

Bir yıl içinde kalp krizi riskiniz, sigara içmeye devam eden kişilere kıyasla keskin biçimde düşer. Beş ila on yıl içinde felç ve çeşitli kanser riskleriniz de düşer; on yıl sonra akciğer kanserinden ölme riskiniz, hâlâ sigara içen birinin riskinin yaklaşık yarısı kadardır CDC.

Sigaranın şimdiye kadar verdiği hasar tamamen yok olmayacaktır ve amfizem gibi bazı durumlar kalıcıdır WHO. Ancak hangi yaşta olursanız olun bırakmak yine de sağlıklı yıllar kazandırır ve günlük yaşamınızda kendinizi nasıl hissettiğinizi iyileştirir. Size uygun bırakma yardımcıları ve destek için bir sağlık uzmanıyla konuşun.

Sık sorulan sorular

Okumaya devam et